We bestaan dit jaar al 190 jaar. Zin in iets zoets? Dan volstaat het om even in de keukenkast te kijken: Tiense Suiker bovenhalen en in een handomdraai iets lekkers maken. Een pannenkoek met Cassonade Graeffe, een koffietje met een Hard Klontje, een stukje cake met Fijne Bietsuiker…
Maar achter dat alledaagse gemak schuilt een verhaal van lange adem. De weg naar de suiker die we vandaag kennen, strekt zich uit over vele eeuwen, gedragen door het werk en de passie van generaties mensen. Van de telers op het veld die met zorg suikerbieten kweken, tot de mannen en vrouwen in de fabrieken die ze verwerken, en de inventieve geesten die telkens weer nieuwe procédés en producten ontwikkelden. Wat ooit revolutionaire innovaties waren, is vandaag zo vanzelfsprekend geworden dat je er nauwelijks nog bij stilstaat.
In de prehistorie ontdekten mensen honing als eerste zoetstof, al bleef die zeldzaam en duur. Rond de oudheid (±500 v.Chr.) ontstond in Perzië de eerste suiker uit suikerriet (“sarkara”), die in de 7de eeuw door Arabieren verder werd verfijnd en verspreid. In de middeleeuwen bereikte suiker Europa en werd het via handelssteden zoals Brugge en later Antwerpen ingevoerd.
In 1575 ontdekte de Franse agronoom Olivier de Serres dat suikerbieten een sap bevatten dat sterk leek op suikersiroop. Een leuke vondst, maar niemand lag er wakker van. Rietsuiker stroomde toen nog vlot Europa binnen via de overzeese handel.
Dat veranderde drastisch in 1806, toen Napoleon Bonaparte een continentale blokkade invoerde tegen Groot-Brittannië. Plots viel de aanvoer van rietsuiker stil en moest Europa creatief worden. De bescheiden suikerbiet kreeg ineens een hoofdrol: wat ooit een curiositeit was, werd dé sleutel tot zelfvoorziening. En zo kreeg de Europese suikerindustrie een flinke duw in de rug, met een beetje dank aan de geschiedenis… en een snuifje noodzaak.
Kleine suikerfabrieken schoten als paddenstoelen uit de grond, bijna elk dorp had er wel eentje. Maar in 1836 verschijnt er plots een grote speler op het toneel: de Tiense Suikerraffinaderij.
Op 16 mei dienen Joseph Vandenberghe de Binckom en Pierre Van den Bossche een bouwaanvraag in bij het stadsbestuur van Tienen. De vergunning wordt goedgekeurd, en zo is de geboorte van de Tiense Suikerraffinaderij een feit.
Wat klein begint, groeit snel. Tegen het einde van de 19de eeuw is de fabriek uitgegroeid tot een stevig middelgroot bedrijf. Dankzij slimme innovaties en technische snufjes stijgt de productie spectaculair: van 7.000 ton in 1894 naar maar liefst 62.000 ton in 1913. En daar stopt het niet. Tiense suiker vindt zijn weg naar het buitenland, terwijl het bedrijf intussen ook andere Belgische suikerfabrieken overneemt.
Een suikerklontje in je koffie laten smelten lijkt vandaag vanzelfsprekend. Maar daarvoor moeten we terug naar het begin van de 20ste eeuw. Voor die tijd gebruikte men vooral suikerbroden, die eerst in stukken moesten worden geslagen, niet bepaald handig. Rond 1900 ging men daarom op zoek naar een eenvoudigere oplossing, en die werd gevonden bij de Tiense Suikerraffinaderij.
De eer voor die uitvinding gaat naar Theophile Adant, een meestergast die in 1902 het suikerklontje ontwikkelde en liet patenteren. Na enkele praktische verbeteringen bracht hij zijn idee tot leven, en rond 1905 lagen de eerste harde klontjes al in de winkels. Een kleine uitvinding, met een groot gemak tot vandaag.
Innovatie is dan ook een constante bij Tiense Suiker. In 1919 zet de Tiense Suikerraffinaderij een nieuwe, slimme stap: naast suikerproductie wordt ook volop ingezet op de verwerking van suikerbieten én hun nevenproducten.
Voortaan gaat er niets meer verloren. De hele biet wordt benut. Wat overblijft na de suikerproductie krijgt een tweede leven, bijvoorbeeld als veevoer of als bodemverbeteraar. Een vroege vorm van duurzaamheid, lang voordat het een modewoord werd.
Na de Tweede Wereldoorlog bleef de Tiense Suikerraffinaderij voor belangrijke vernieuwingen in de suikerindustrie zorgen. Zo had het bedrijf onder meer de hand in de verbetering van de zaadselectie en de optimalisering van de bietenteelt.
In 1838 duikt een naam op die tot vandaag blijft nazinderen: Karl Graeffe. Deze ondernemende Duitser, die zich later in Brussel vestigt en er als “Charles” door het leven gaat, laat een zekere job bij de bank achter zich, met maar liefst acht kinderen om voor te zorgen, om zijn kans te wagen in de prille suikerindustrie. Geen evidente keuze: zijn fabriek balanceert zelfs even op de rand van het faillissement.
Toch geeft Graeffe niet op. Met een opvallend sociaal hart en een groot doorzettingsvermogen ontwikkelt hij een cassonade met een unieke textuur en smaak, gebaseerd op een goed bewaard recept. Zijn naam groeit zo uit tot een begrip, dat blijft voortleven wanneer de Tiense Suikerraffinaderij het bedrijf in 1953 overneemt en de iconische naam “Graeffe” behoudt.
In de jaren ‘60 dook ze voor het eerst op: de witte T op een pak suiker uit Tienen. Eén letter, simpel en strak, maar o zo herkenbaar. Het ontwerp wordt gelinkt aan Lucien De Roeck, die erin slaagde een tijdloos symbool neer te zetten. Doorheen de jaren kreeg de T een paar subtiele make-overs: van een witte letter op een rode achtergrond in de beginjaren, tot de vertrouwde blauwe versie van vandaag. Grote veranderingen? Die bleven bewust uit. Alleen kleine verfijningen, zoals een schaduwlijntje in 2001, gaven het logo een frisse toets. Het resultaat: een icoon dat al generaties lang staat voor kwaliteit en vertrouwen en dat je meteen herkent, zelfs vanop afstand.
Onze parelsuiker werd eerst geproduceerd in de fabriek van Oreye, waar Tiense Suiker sinds 1936 de grootste aandeelhouder was. Aanvankelijk maakte de fabriek gewone bietsuiker, maar daarna schakelde ze over op de productie van parelsuiker.
In 2016 werd, met de bouw van een nieuwe “Sugar Hub” in Tienen, de productie volledig daar gecentraliseerd. Dit zorgde voor een efficiënter en verbeterd productieproces. Vandaag produceren we vijf verschillende types parelsuiker, voornamelijk bestemd voor de (wafel)industrie.
Het eerste klontje lag in 1905 in de winkels, maar zo’n 90 jaar later kende het klontje een make-over. Sinds 1995 zijn onze Harde Klontjes namelijk breekbaar, en dat is te danken aan Henri Casseau. Terwijl hij in de fabriek in Tienen werkte, ontdekte hij het gleufje dat ervoor zorgt dat elk klontje eenvoudig in tweeën breekt. Dat klinkt simpel, maar het proces om tot deze oplossing te komen was dat allerminst.
Hoewel het klontje gemakkelijk te breken moest zijn, was het uiteraard essentieel dat het nog steeds goed oploste in warme dranken. Henri ging vastberaden aan de slag met het project en het proces, waarbij hij uiterst fijne en geraffineerde suiker gebruikte. Uiteindelijk kwamen onze breekbare Harde Klontjes op de markt.
Ook vandaag zitten we niet stil. Integendeel: de focus ligt meer dan ooit op een duurzamer productieproces. Op het veld werken we samen met landbouwers om nieuwe technieken te testen en uit te rollen, van bloemenstroken langs bietenvelden voor extra biodiversiteit tot het gerichter inzetten van gewasbescherming. In de fabriek investeren we volop in technologie die onze CO₂-uitstoot verlaagt, zoals de nieuwe extractietoren in Tienen. En sinds 2025 mogen we ons zelfs de eerste suikerfabriek in Europa noemen met een industriële warmtepomp.
Ook op het veld blijven we vooruitdenken. We onderzoeken nieuwe technieken om de bodemgezondheid te verbeteren en het gebruik van minerale meststoffen te verminderen. Daarbij werken we nauw samen met wetenschappelijke instituten (zoals het KBVIB) die continu zoeken naar verbeteringen in de bietenteelt. Op onze testpercelen (PIBO & Longchamps) voeren we verschillende proeven uit en dankzij gerichte metingen bij onze landbouwers kunnen we opvolgen of we effectief de juiste richting uitgaan.
Daarnaast blijven we ook innoveren op productvlak. Onze lokale Ruwe Bietsuiker is uniek in België en weerspiegelt perfect de waarden van de Tiense Suikerraffinaderij: smaakvolle innovatie met respect voor mens en natuur. Consumenten kiezen steeds vaker bewust voor regionale producten en ingrediënten. Omdat onze suikerbieten lokaal geteeld én verwerkt worden, vormt onze Ruwe Bietsuiker een authentiek en lokaal alternatief voor rietsuiker.
Wist je dat suikerbieten voor zo’n 75% uit water bestaan? Bij de Tiense Suikerraffinaderij krijgt dat water een tweede leven: het wordt keer op keer hergebruikt tijdens het productieproces. Toch stroomt er jaarlijks nog een enorme hoeveelheid gezuiverd water—goed voor zo’n 400 olympische zwembaden—terug naar beken en rivieren. Dat kan slimmer, dachten we. Samen met De Watergroep en het project “New Water” zetten we een volgende stap: dit water verder zuiveren tot drinkwater.
Klinkt dat een beetje futuristisch? Misschien. Maar dat dachten mensen in 1900 ook van het suikerklontje. Grote kans dus dat je binnen enkele jaren zonder nadenken een glas water drinkt… gemaakt van suikerbieten. En geen zorgen: het smaakt gewoon naar water!
